Khái niệm chung về phòng sạch trong ngành dược
Trong sản xuất dược phẩm hiện đại, phòng sạch dược phẩm là điều kiện bắt buộc để kiểm soát chất lượng và đảm bảo an toàn cho người sử dụng. Tuy nhiên, không phải mọi phòng sạch đều có cùng mức độ kiểm soát.
Trên thực tế, môi trường sản xuất dược được phân thành hai nhóm chính là phòng sạch vô trùng và phòng sạch không vô trùng mỗi loại được thiết kế cho những yêu cầu sản xuất hoàn toàn khác nhau.
>>> Xem thêm: Thiết bị phòng sạch cho API

Phòng sạch là môi trường được kiểm soát nghiêm ngặt về nồng độ hạt bụi, vi sinh vật, nhiệt độ, độ ẩm và áp suất không khí. Mục tiêu là hạn chế ô nhiễm trong quá trình sản xuất để đảm bảo độ tinh khiết và ổn định của dược phẩm.
Sự khác biệt giữa các phòng sạch không nằm ở việc có sạch hay không, mà nằm ở mức độ kiểm soát vi sinh. Đây chính là yếu tố phân chia phòng sạch vô trùng và không vô trùng.
Việc hiểu rõ sự khác biệt giữa hai mô hình này giúp doanh nghiệp lựa chọn đúng hệ thống và đầu tư thiết bị phòng sạch phù hợp, tránh lãng phí chi phí hoặc thiếu tiêu chuẩn vận hành.
Phòng sạch vô trùng
Phòng sạch vô trùng được thiết kế để loại bỏ hoàn toàn vi sinh vật sống trong khu vực sản xuất. Đây là môi trường có mức kiểm soát chặt chẽ nhất, thường được áp dụng cho các sản phẩm có nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến cơ thể như thuốc tiêm, vaccine hoặc chế phẩm sinh học.
Để duy trì trạng thái vô trùng, hệ thống phải kiểm soát chặt chẽ luồng khí, áp suất giữa các khu vực và hiệu suất lọc không khí. Môi trường được giám sát liên tục và các quy trình khử khuẩn được thực hiện nghiêm ngặt. Chỉ một sai lệch nhỏ cũng có thể làm mất trạng thái vô trùng và ảnh hưởng đến toàn bộ lô sản xuất.
Phòng sạch không vô trùng
Phòng sạch không vô trùng vẫn duy trì môi trường sạch nhưng không yêu cầu loại bỏ hoàn toàn vi sinh vật. Thay vào đó, các yếu tố ô nhiễm được kiểm soát trong giới hạn cho phép nhằm đảm bảo chất lượng sản phẩm.
Loại phòng sạch này phù hợp với các dạng bào chế như thuốc viên, viên nang hoặc các quy trình đóng gói. Mặc dù mức kiểm soát thấp hơn so với phòng sạch vô trùng, môi trường vẫn phải được kiểm soát ổn định về bụi, nhiệt độ, độ ẩm và áp suất để tránh nhiễm chéo và duy trì tính đồng nhất của sản phẩm.

So sánh phòng sạch vô trùng và không vô trùng trong sản xuất dược
Sự khác biệt giữa hai loại phòng sạch không chỉ nằm ở mức độ sạch mà còn thể hiện rõ trong cách vận hành, yêu cầu kỹ thuật và chi phí đầu tư.
| Tiêu chí | Phòng sạch vô trùng | Phòng sạch không vô trùng |
|---|---|---|
| Mục tiêu | Loại bỏ hoàn toàn vi sinh | Kiểm soát vi sinh trong giới hạn |
| Cấp độ sạch | Rất cao (ISO 5 hoặc tương đương) | Trung bình – cao (ISO 7–8) |
| Hệ thống lọc | HEPA/ULPA nhiều tầng | HEPA tiêu chuẩn |
| Kiểm soát áp suất | Rất nghiêm ngặt | Theo khu vực |
| Chi phí đầu tư | Rất cao | Tối ưu hơn |
| Ứng dụng | Thuốc tiêm, vaccine | Thuốc uống, viên nén |
Có thể hiểu một cách tổng quát rằng phòng sạch vô trùng được thiết kế để loại bỏ rủi ro sinh học gần như tuyệt đối, còn phòng sạch không vô trùng được thiết kế để kiểm soát rủi ro trong giới hạn an toàn cho phép.
Vai trò của thiết bị phòng sạch trong cả hai mô hình
Phòng sạch vô trùng và phòng sạch không vô trùng đều là những thành phần quan trọng trong hệ thống sản xuất dược phẩm, nhưng được thiết kế cho những mục tiêu kiểm soát hoàn toàn khác nhau. Việc hiểu rõ sự khác biệt giữa hai môi trường này giúp doanh nghiệp lựa chọn cấp độ kiểm soát phù hợp, đầu tư đúng thiết bị phòng sạch và duy trì chất lượng sản xuất ổn định lâu dài.
Dù mức độ kiểm soát khác nhau, cả phòng sạch vô trùng và không vô trùng đều phụ thuộc trực tiếp vào hiệu quả của thiết bị phòng sạch. Hệ thống xử lý không khí, thiết bị kiểm soát áp suất, thiết bị trung chuyển hay các giải pháp lọc và giám sát môi trường chính là yếu tố duy trì độ ổn định của toàn bộ không gian sản xuất.
![]() |
![]() |
![]() |
Nếu thiết bị không phù hợp với cấp độ sạch yêu cầu, phòng sạch sẽ không thể đạt hiệu quả vận hành hoặc không đáp ứng tiêu chuẩn quản lý chất lượng.
>>> Xem thêm: Phân cấp sạch trong khu chiết rót thuốc
VietnamCleanroom chuyên cung cấp giải pháp thiết bị phòng sạch phục vụ môi trường sản xuất dược, bao gồm các cấu hình thiết bị phù hợp cho cả phòng sạch vô trùng và không vô trùng. VietnamCleanroom tập trung vào thiết bị phòng sạch chuyên dụng giúp doanh nghiệp xây dựng hệ thống vận hành ổn định, đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật mà vẫn tối ưu chi phí đầu tư.
Trong ngành dược, lựa chọn đúng mức độ sạch không chỉ là quyết định kỹ thuật mà còn là chiến lược vận hành bền vững.
Vietnam Cleanroom (VCR) là một doanh nghiệp hàng đầu tại Việt Nam chuyên cung cấp thiết bị và giải pháp phòng sạch. Với hơn 10 năm kinh nghiệm phục vụ các dự án phòng sạch đạt tiêu chuẩn GMP, VCR tự hào mang đến các thiết bị kỹ thuật cao như: đồng hồ chênh áp, khóa liên động, đèn phòng sạch, Pass Box, FFU (Fan Filter Unit), buồng cân, HEPA Box, Air Shower, cửa thép phòng sạch, tủ cách ly (ISOLATOR), và nhiều loại phụ kiện chuyên dụng khác
Không chỉ là nhà cung cấp thiết bị, VCR còn là đơn vị phân phối độc quyền các sản phẩm từ các thương hiệu quốc tế như LENGE và BLOCK Technical, đồng thời cung cấp các giải pháp phòng sạch toàn diện cho các lĩnh vực như dược phẩm, điện tử, y tế, thực phẩm và mỹ phẩm. VCR có đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, kiến thức chuyên sâu về phòng sạch, hỗ trợ tư vấn về tiêu chuẩn, thiết kế, thi công và vận hành phòng sạch theo chuẩn ISO, GMP, HACCP, ISO 14644
VCR hướng đến trở thành thương hiệu quốc dân trong ngành phòng sạch, với mạng lưới cung ứng rộng khắp, VCR có các văn phòng tại Hà Nội, TP. HCM, đáp ứng mọi yêu cầu từ xây dựng đến nâng cấp môi trường sản xuất đạt chuẩn
Email: [email protected]
Điện thoại: (+84) 901239008
Địa chỉ:
VP Hà Nội: 9/675 Lạc Long Quân, P. Xuân La, Q. Tây Hồ, TP. Hà Nội
VP Hồ Chí Minh: 15/42 Phan Huy Ích, P.15, Q. Tân Bình, TP.HCM
Hãy liên hệ với VCR để tìm hiểu thêm về lĩnh vực phòng sạch hiệu quả nhất nhé!



